اقامه نماز میت بر پیکر رهبر شهید در نجف اشرف، نگاه‌ها را به آیت‌الله سید محمدتقی حکیم، عالم زاهد و برجسته حوزه علمیه نجف، معطوف کرد.

به گزارش 2فوریت،با انتقال پیکر رهبر شهید به عراق و آغاز بخش عراقی مراسم تشییع در نجف اشرف و کربلای معلا، آیت‌الله سیدمحمدتقی حکیم نماز میت را در صحن حرم امام علی اقامه کرد. اما هم‌زمان، تشابه اسمی میان چند روحانی خاندان حکیم، باعث شده برخی منابع زندگی‌نامه شخص دیگری را به روحانی حاضر در مراسم نسبت دهند.
محمدتقی حکیم که در نجف نماز می‌خواند کیست؟
به گزارش رویداد ۲۴، آیت‌الله سیدمحمدتقی سیدمحمدعلی طباطبایی حکیم، روحانی نجفی و از اعضای برجسته خاندان حکیم است؛ خاندانی که بیش از یک قرن در مرجعیت، حوزه علمیه نجف و سیاست شیعی عراق نقش داشته‌اند. او فرزند آیت‌الله سیدمحمدعلی طباطبایی حکیم و برادر آیت‌الله‌العظمی سیدمحمدسعید حکیم، یکی از مراجع چهارگانه نجف، است. 
او در خانواده‌ای پرورش یافت که چند نسل آن از روحانیان و مراجع نجف بودند. پدرش، سیدمحمدعلی حکیم، از علمای شناخته‌شده حوزه بود و برادرش، محمدسعید حکیم، تا زمان درگذشت در سال ۲۰۲۱ یکی از مهم‌ترین مراجع شیعه عراق به شمار می‌رفت.
محمدتقی حکیم در حوزه نجف تحصیل کرده و از شاگردان برادر دیگرش، آیت‌الله سیدعبدالرزاق حکیم، بوده است. 
نام او بیش از هر چیز با بیت مرجعیت محمدسعید حکیم شناخته می‌شود. منابع نزدیک به خاندان حکیم از او به‌عنوان یکی از افراد مورد اعتماد این بیت و از چهره‌هایی یاد کرده‌اند که در امور دینی، خانوادگی و آیین‌های رسمی خاندان نقش داشته است.
یکی از مهم‌ترین جلوه‌های این جایگاه، اقامه نماز بر پیکر آیت‌الله‌العظمی محمدسعید حکیم در سال ۲۰۲۱ بود. 
پس از درگذشت محمدسعید حکیم، محمدتقی حکیم همچنین در مراسم مربوط به پایان فعالیت رسمی دفتر او حضور داشت. ویدئویی از او منتشر شد که در آن مهر مرجع فقید را، مطابق سنت رایج در برخی بیوت مرجعیت برای جلوگیری از سوءاستفاده پس از درگذشت مرجع، می‌شکند. این اقدام باعث شد نام او بار دیگر در رسانه‌های عراقی مطرح شود.
او برخلاف برخی دیگر از اعضای خاندان حکیم، چهره‌ای حزبی یا دولتی نیست و عمدتاً در چارچوب سنت حوزوی نجف و بیت مرجعیت حکیم فعالیت کرده است. به گزارش فارس، آیت‌الله سید محمدتقی حکیم از علمای برجسته نجف اشرف است که به پارسایی، بی‌اعتنایی به مظاهر دنیا و اخلاص در خدمت به دین شهرت دارد. همین ویژگی‌ها سبب شده است بسیاری از مردم و فضلای نجف از او با لقب «ابوذر زمانه» یاد کنند؛ لقبی که بازتاب‌دهنده سبک زندگی زاهدانه و روحیه عدالت‌خواهانه اوست.
بخش مهمی از زندگی این عالم برجسته در مبارزه با رژیم بعث عراق سپری شد. او به همراه بستگانش سال‌ها در زندان‌های حکومت بعث زندانی بود و سخت‌ترین شکنجه‌ها را تحمل کرد، اما هرگز از آرمان‌ها و باورهای خود عقب‌نشینی نکرد و این دوران دشوار، بر استقامت و ایمانش افزود.
محمدتقی حکیم همچنین در برخی فعالیت‌های علمی، تبلیغی و مذهبی وابسته به خاندان حکیم حضور داشته است. با این حال، به دلیل شباهت اسمی، باید او را از دو شخصیت دیگر متمایز کرد: نخست، آیت‌الله سیدمحمدتقی حکیم، فقیه و متفکر معروف عراقی که در سال ۲۰۰۲ درگذشت؛ و دوم، سیدمحمدتقی یوسف حکیم که در بخش تبلیغ دفتر محمدسعید حکیم فعالیت می‌کرد.
جایگاه علمی و اخلاقی وی موجب شده است که در سال‌های گذشته، در بسیاری از مراسم تشییع و نماز میت فقها و علمای برجسته حوزه علمیه نجف، امامت نماز را بر عهده بگیرد؛ مسئولیتی که تنها به شخصیت‌هایی با مقبولیت و احترام فراگیر در میان علما سپرده می‌شود. اقامه نماز میت بر پیکر قائد شهید نیز در امتداد همین جایگاه معنوی و اجتماعی قابل ارزیابی است؛ حضوری که نشان‌دهنده اعتماد و احترام ویژه حوزه علمیه نجف به این عالم زاهد و وارسته است؛ شخصیتی که عمر خود را در مسیر علم، مقاومت، خدمت به مردم و پاسداری از ارزش‌های دینی سپری کرده است.
خاندان حکیم یکی از مهم‌ترین خاندان‌های روحانی شیعه در عراق است. آیت‌الله‌العظمی سیدمحسن حکیم در دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ از برجسته‌ترین مراجع جهان تشیع بود. پس از او نیز اعضای این خاندان در سه حوزه مرجعیت، فعالیت سیاسی و نهادهای اجتماعی عراق حضور داشتند.
یکی از مشهورترین اعضای این خانواده، آیت‌الله سیدمحمدباقر حکیم بود که در دوره صدام به ایران آمد و «مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق» را در تهران رهبری کرد.
محمدباقر حکیم و بسیاری از اعضای این خاندان در دوران حکومت صدام در ایران زندگی یا فعالیت کردند و پس از سقوط حکومت بعث به عراق بازگشتند. همین سابقه باعث شده نام «خاندان حکیم» در ذهن بسیاری با جمهوری اسلامی ایران و جریان‌های شیعه نزدیک به تهران پیوند بخورد.
رابطه خاندان حکیم با ایران، بیش از هر چیز نتیجه سرکوب شدید روحانیون شیعه توسط حکومت بعث بود. رژیم صدام ده‌ها نفر از اعضای خاندان حکیم را بازداشت، اعدام یا وادار به مهاجرت کرد. بخشی از خانواده به ایران پناه برد و شاخه سیاسی آن، به رهبری محمدباقر حکیم، از تهران علیه حکومت صدام فعالیت کرد.
این رابطه پس از سال ۲۰۰۳ نیز ادامه یافت. مجلس اعلای اسلامی عراق، سازمان بدر و طیفی از سیاستمداران وابسته به این شبکه، روابط نزدیکی با تهران حفظ کردند. اما خاندان حکیم یک مجموعه کاملاً یکدست نیست. شاخه مرجعیتی خانواده در نجف، به‌ویژه دفتر محمدسعید حکیم، بیشتر به سنت حوزه نجف تعلق داشته است.
چرا محمدتقی حکیم برای اقامه نماز انتخاب شد؟
جایگاه تاریخی خاندان حکیم در نجف اهمیت زیادی دارد. حضور یک عضو شناخته‌شده از این خاندان، به مراسم وزن مذهبی می‌دهد. از سوی دیگر سابقه آیت‌الله محمدتقی حکیم در اقامه نماز بر پیکر برادرش، آیت‌الله‌العظمی محمدسعید حکیم، است. این سابقه نشان می‌دهد که او برای چنین آیین‌هایی در فضای حوزوی نجف چهره‌ای مورد اعتماد شناخته می‌شود.